Ev arkadaşlarınızla aranızdaki arkadaşlığı korumak - Tenants Victoria

    Ev arkadaşlarınızla aranızdaki arkadaşlığı korumak

    Bir çok kişi için, paylaşılan bir ev ortamında başkalarıyla yaşamak, kira ve diğer yaşam masraflarını paylaşmanın iyi bir yolu ve yalnız yaşamaktan daha eğlenceli olabilmektedir. Ancak evi paylaşan diğer kişilerle bir anlaşmazlık söz konusu olduğunda, özellikle birlikte yaşamaya devam edildiği taktirde bu sorunları çözümlemek çok zor olabilmektedir.

    Ne tür bir paylaşmalı evde oturuyursunuz?

    Paylaşılan ev ortamlarının bir kaç çeşiti vardır ve bazılarını kendiniz oluşturabilirken bazıları da içine taşınabileceğiniz mevcut ortamlarda. Paylaşılan her ev ortamı aynı değildir ve sizin içinde bulunduğunuz ev ortamı hukuki bağlamda hak ve sorumluluklarınızı belirleyecektir.

    Ev sahibi veya emlakçıyla ile kira sözlşmesini (genellikle kontrat denilir) en az bir başka kiracıyla birlikte imzalarsanız, ‘müşterek kiracı’ sözleşmesi yapmış olursunuz. Müşterek kiracı olarak, diğer kiracılarla birlikte kiranın ödenmesinden ve yasal görevlerin yerine getirilmesinden eşit olarak sorumlusunuzdur. Müşterek kiracılar, kiracılık sözleşmesine bağlı olarak ‘müşterek ve münferit (bireysel) olarak sorumludurlar’. Yani, mülk sahibi ödenmemiş kira toplamını veya görevin ihlalinden’ (binaya verilen zararlar gibi) doğan tazminat bedellerini bütün müşterek kiracılardan veya tek bir kiracıdan talep edebilir.

    Adınız kira sözleşmesinde geçmese bile, diğer bir kiracı tarafından size kontrat devredilmişse, (önce ev sahibinin rızası ile) ve ev sahibinin veya emlakçının evde yaşadığınızı biliyorsa, müşterek kiracı olarak kabul edilirsiniz. Genellikle diğer kiracının ödediği depozito sizin adınıza devredilir.

    Aynı zamanda ‘ikincil kiracı’ (sub-tenancy) sözleşmesi kapsamında paylaşımlı bir eve de taşınabilirsiniz. Başka bir kiracı (asıl kiracı) kirayı sizden tahsil ettiği taktirde ikincil kiracı’ olarak kabul edilirsiniz. İkincil-kiracı olarak bir konuta yerleşmeden önce, ev sahibinin ya da emlakçının baş-kiracıya eve taşınmanız için yazılı izin vermiş olduğundan emin olmalısınız. Eğer ikincil kiracılık, kanuna göre oluşturulmuşsa; kira kanunu, ikincil kiracı ve asıl kiracının kiralanan mülkle ilgilli oluşan anlaşmazlıklarını da kapsamaktadır.

    Evi, ev sahibiyle veya asıl kiracı ile paylaşıyorsanız (homestay- örneğin bir ailenin yanında kalmak gibi) o zaman ‘lisanslı’ kiracı düzenlemesi düşünülebilir. Bu durumda kiracı olarak kabul edilmezsiniz ve yasalar altında kiracılarla aynı haklara sahip olmazsınız. Kanunun bu kısmı karışık olduğundan tavsiye almanız gereklidir.

    Bir veya daha fazla odası, 4 veya daha fazla kişiye kiralamak için müsait olan paylaşmalı bir evdeyseniz, pansiyon sakini ‘rooming house resident’ olarak kabul edilebilirsiniz. Pansiyon sahibi ya da müdürüyle bir anlaşmazlık olduğunda pansiyon sakinlerinin hukuki hakları bulunmaktadır.

    Problemleri nasıl giderebilirsiniz?

    Paylaşılan bir evde yaşıyorsanız ve ev sahibi ya da emlakçı ile bir anlaşmazlık söz konusu olursa, yada hangi tip bir yaşama ortamında kaldığınızdan emin değilseniz, Victoria Kiracılar Derneğinden (Tenants Union of Victoria/Tenants Victoria) ücretsiz ve gizli bilgi temin edebilirsiniz. Ayrıca bir kira sözlesmesinin üzerindeki terim ya da şartlar konusunda emin olamadığınız bölümler varsa, bu sözleşmeyi imzalamadan önce de Kiracılar Derneği ile ya da bir avukatla görüşmekte fayda vardır.

    Anlaşmazlığınız ikincil bir kiracıyla ilgiliyse bunun çözümü biraz daha zordur, çünkü kira kanunu ikincil kiracılık analaşmazlıklarını kapsamamaktadır. Fakat anlaşmazlığınız başka bir kiracıyla ilgiliyse bir Toplum Hukuk Merkezinden (Community Legal Centre) veya Victoria Anlaşmazlık Çözümleme Merkezinden (Dispute Settlement Centre of Victoria) bilgi ve yardım alabilirsiniz. Yardımı ne kadar erken alırsanız, sorunu çözme olasılığınız o kadar fazla olacaktır.

    Paylaşılan bir ortamda yaşarken aklınızda bulundurmanız gerekenler

    Paylaşılan ev ortamında yaşamanın getirmiş olduğu sorunları önlemek için aşağıdakileri aklınızda bulundurmanız gerekebilir:

    İçinde yaşamakta olan kişilerin paylaştığı bir eve taşınırken

    Ev sahibi eve taşınmanıza izin verdimi?
    Bu izin yazılı olarak alındımı? Hukuken, başka bir kişi eve taşınırken ev sahibi ya da emlakçının bilgisi olmalı ve onların yazılı izni alınmalıdır.

    Güncel bir kira sözleşmesi varmı?
    Varsa, ev arkadaşınızla aynı haklara sahip olduğunuzdan emin olabilmeniz açısından adınızın kira sözleşmesine dahil edilmesini düşünmenizde yarar vardır. Unutmayınız ki, bu durumda kira sözleşmesi hükümlerinden siz de müştereken ve müteselsilen sorumlu olursunuz.

    Güvence parası ödedinizmi? Kime ödediniz?
    Başkalarıyla paylaşmak üzere bir konuta girdiğinizde, genelde sizden güvence parasının adınıza düşen payını ödemeniz istenebilir. Güvence parası ödediğiniz taktirde mutlaka bir Güvence Parası Transfer formu (Bond Transfer) imzalayınız ve ödediğiniz miktar için bir makbuz temin ediniz.

    Konuta taşındıktan sonra başka hangi faturaları ödeyeceğinizi tespit ettinizmi?
    Telefon, gaz, elektrik ve konuta sağlanan diğer hizmetlerin faturaları genelde evde yaşayan kişiler arasında bölüştürülmektedir. Bu faturalar üzerinde kimlerin adlarının yazılı olduğuna dikkat ediniz ve bütçenizi ayarlarken bunları da hesaba katınız.

    Mevcut olan ev kuralları varmı?
    Paylaşılan bazı evlerde kiracılar ev halkının daha fazla uyum içinde yaşayabilmesi için kendi kurallarını geliştirirler. Ev kuralları arasında temizlik, yemek pişirmek ve gıda alış verişi için dönüşümlü bir düzenleme içerebilir. Ayrıca farturaların nasıl ödeneceği ve ev arkadaşlarından birinin odayı boşaltmak istemesi durumunda bunu ne kadar önceden bildirmesi gerektiği konusunda da kurallar içerebilir. Mevcut ev kuralları varsa, eve taşınmadan önce bunların neler olduğundan ve kabul edebileceğinizden emin olunuz.

    Paylaşılan bir ev ortamı kurmak

    Bazı durumlarda, başkalarıyla birlikte paylaşılan bir ev ortamı kurmak isteyebilirsiniz. Mümkünse, tanıdığınız, güvenilir ve kendi payına düşecek kira ve faturaları ödeyebilecek durumda olan kişilerle bir arada oturmanız en doğrusudur. Tüm ev arkadaşlarının eşit hak ve sorumluluklara sahip olmalarını sağlamak için, kira sözleşmesine hepsinin adını dahil etmelisiniz.

    Daha sonra anlaşmazlıkların çıkmasını önlemek için, ev ortamının nasıl düzenleneceğine ilişkin siz ve ev arkadaşlarınız arasında bir anlaşma sağlamanız yararlıdır. Yanlış anlaşılmanın önüne geçmek için, bu anlaşmayı yazılı hale getirip eve taşınacak olan tüm kişilerin bunu imzalamasını sağlayabilirsiniz. Anlaşmanın içeriğine aşağıdaki bilgileri dahil edebilirsiniz:

    Her bir kişi ne kadar kira ödemeli?
    Genelde kira eşit şekilde bölünür ancak daha büyük bir odayı kiralayan kişi biraz daha yüksek bir pay ödeyebilir.
    Faturalar nasıl paylaştırılmalı ve ödenmeli?
    Bu faturaların üzerinde kimlerin adı bulunacaktır? Telefon faturalarını bölüştürmek için de bir sistem geliştirmeniz gerekebilir (örneğin her kişinin yapmış olduğu görüşmelere bağlı olarak).
    Para nasıl tahsil edilecektir?

    Ev içi harcamalar için ortak bir fon bulunacakmıdır örneğin alış veriş için?
    Ev eşyalarını ve beyaz eşyaları kim temin edecektir?
    Her bir ev arkadaşının yapacağı belli katkıların açıklığa kavuşturlmasında yarar vardır. Bazı durumlarda, ev halkı elektronik cihazları kiralayarak bunun masraflarını bölüşmektedir. İhtiyacınız olan başka eşyalar varsa, evde yaşayan bireylerin bunları satın almaları ve kendilerine ait olması daha mantıklı olabilir.

    Paylaşılan bi rev ortamında yaşamak

    İhtiyaçlarınızı karşılayacağından emin olmanız ve ileride olabilecek anlaşmazlıkları önlemeniz için birlikte yaşamaya ilişkin kuralları eve taşınmadan konuşmanızda yarar vardır.

    Evde ortak bir yaşam mı söz konusu yoksa herkes birbirinden oldukça bağımsız mı yaşayacaktır?
    Alış verişi ve yemeği birlikte mi yapmak istersiniz yoksa kendi başınıza mı? Evde yaşayan ev arkadaşlarının çok farklı beklentileri olabilir.

    Gürültünün makul olan derecesi nedir?
    Siz ve ev arkadaşlarınızın farklı yaşam tarzları varsa bu sorun olabilir. Eve taşınmadan önce, gürültü seviyeleri konusunda net bir kural olması en doğrusudur. Akşam ve sabah saatlerinin belli dilimlerinde fazla sesin kabul edilebileceği zamanları belirleyebilirsiniz.

    Siz ya da ev arkadaşlarınız misafir kabul ettiğinde ne olur?
    Kira ve faturalar dahil, yaşam masraflarına katkıda bulunmak zorunda kalmadan bir başka kişinin (örneğin arkadaş, aile ya da sevgili) evinizde ne kadar uzun bir süre kalabileceği konusunda bir anlaşmaya varmanız çok yararlıdır.

    Kira ve faturaların ödenmesinden kim sorumludur?
    Kira ve faturalar nasıl bölünecektir? Ödeme seçeneklerine ilişkin telefon ve diğer hizmetleri sağlayan şirketlerle görüşmelisiniz, örneğin aylık olarak ödenebileceği. Yapılan tüm ödemeler için mutlaka makbuz alınız.

    Paylaşılan bir evden çıkarken

    Ev arkadaşlarından birinin çıkmak istemesi durumunda ne olur? Anlaşmazlık konusu olan sıkça görülen durumlardan bir tanesi kira sözleşmesinin dönemi dolmadan ev arkadaşlarından birinin odayı boşaltmak istemesidir. Ev arkadaşlarından birinin çıkmak istemesi durumunda bunu ne kadar önceden bildirmesine, yeni bir kiracıyı kimin arayacağına ve ev sahibi ya da emlakçıya durumu kimin bildirme sorumluluğunu üstleneceğine ilişkin kesin bir anlaşmaya vararak böyle bir anlaşmazlığı önleyebilirsiniz.

    Adınız kira sözleşmesinde bulunuyorsa, sözleşme süresi dolana kadar ya da yeni bir kiracı gelene kadar kira payınızı ödemekle yükümlü olursunuz.

    Ev arkadaşlarınızla sorunlarınızı çözümlemenin yolları?

    • anlaşmazlık konusu olan durumu konuşmak için bol vakit ayırarak, yüz yüze konuşunuz
    • eğe konu tüm ev arkadaşlarını ilgilendiriyorsa, ev halkıyla toplantı için uygun bir zaman ayarlamak isteyebilirsiniz
    • sakin olmaya ve üzülmemeye dikkat ederek, sorunun sizce ne olduğunu açık ve net bir şekilde dile getiriniz
    • kişiyi hedef almak yerine, soruna sebep olan konuyu ya da davranışı ele alınız
    • ev arkadaşınızı dikkatle dinleyiniz ve sözünü bölmemeye calışınız
    • ihlal edildiğini düşündüğünüz ev kurallarına değininiz
    • söz konusu soruna getirilebilecek muhtemel çözümleri konuşunuz
    • sorunu çözümlemek için her birinizin atacağı adımlar konusunda bir anlaşmaya varınız

    Sorun çözümlenemiyorsa, Anlaşmazlık Çözümleme Merkezi (Dispute Settlement Centre) size önerilerde bulunabilir ya da bir uzlaşma toplantısı düzenleyebilir – ev arkadaşlarınız bu toplantıya katılmayı kabul ederse. Sorunu çözümlemenize yardımcı olmak üzere bağımsız bir kişi (uzlaştırmacı) ev halkının tümüyle bir toplantı düzenler.

    Uzlaşma uygun değil ise ya da başarısız olmuşsa, bilgi temin etmek için bir Toplum Hukuk Merkezini (Community Legal Centre) arayabilirsiniz.

    Yardım alabileceğiniz yerler

    Tenants Union of Victoria/Tenants Victoria
    ev sahibi ya da emlakçı ile aranızda geçen anlaşmazlıklara ilişkin ücretsiz hukuki bilgi temin etmek için.
    03 9416 2577
    www.tuv.org.au

    Federation of Community Legal Centres
    Müşterek kiracılık anlaşmazlıkları hakkında ücretsiz bilgi temin etmek için, size en yakın hukuk merkezinin bilgilerini almak üzere federasyonu arayınız.
    9652 1500
    www.communitylaw.org.au

    Dispute Settlement Centre of Victoria
    ev arkadaşlarınızla aranızda yer alan anlaşmazlıkları çözümlemek konusunda ücretsiz olarak uzlaştırma yardımı almak için.
    9603 8370 (ücretsiz 1800 658 528 Melbourne dışından arayanlar)
    www.disputes.vic.gov.au

    Victorian Equal Opportunity & Human Rights Commission
    ev sahibi ya da emlakçınız tarafından ayrımcılığa üğradığınıza inanıyorsanız ücretsiz olarak bilgi temin etmek için.
    1300 292 153
    www.equalopportunitycommission.vic.gov.au
    Residential Tenancies Bond Authority
    güvence paranızla alakalı sorularınız için.
    1300 137 164
    www.rtba.vic.gov.au

    Students Services
    Eğitim aldığınız kurumda size bilgi ve destek sağlayacak bir öğrenci konut hizmeti, yurtdışından gelen öğrencilere hizmet ya da ögrenciler için hukuki hizmet olup olmadığını araştırınız.

    Telephone Interpreting Service
    Yukarıdaki kurumlardan herhangi birini aramak için bir tercümana ihtiyacınız varsa
    131 450 (24 saat, 7 gün)

    Bu bilgiler sadece Victoria, Avustralya için geçerlidir ve sadece bir rehber olarak kullanılmalıdır. Profesyonel bir avukatın vereceği bilgilerin ya da 1997 Tarihli Konut Kiracılığı Yasasının yerine geçmez.

    Bu bilgiler sadece bir kılavuzdur ve profesyonel hukuksal tavsiye yerine kullanılmamalıdır.

    Ilgili sayfalar

    Paylaşılan ev ortamları
    Kiralık konutu devretmek & başkasına kiralamak

    Daha fazla yardıma ihtiyacınız var mı?

    Ek bilgiye veya yardıma ihtiyacınız varsa, lütfen bizimle ilişkiye geçin


    Keeping the mates in house mates | Turkish | October 2011

    daha fazla yardıma mı ihtiyacınız var?

    kiracılar için tavsiyeler (advice for tenants)
    bizimle iletişime geçin (contact us)

    kiracılar Victoria | Kiracılar yardım hattı 03 9416 2577 | tuv.org.au
    Tenants Victoria, Victoria Hükümetinin desteğini kabul eder.

    Tenants Victoria acknowledges the support of the Victorian Government.